Κάθε καλοκαίρι, η παρουσία σκύλων στις παραλίες της Κύπρου προκαλεί συζητήσεις, διαφωνίες και συχνά εντάσεις μεταξύ λουομένων και ιδιοκτητών ζώων συντροφιάς. Πολλοί θεωρούν ότι οι σκύλοι απαγορεύονται παντού, ενώ άλλοι πιστεύουν ότι μπορούν να κυκλοφορούν ελεύθερα σε οποιαδήποτε ακτή. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση και καθορίζεται από ένα συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο.
Η κυπριακή νομοθεσία επιδιώκει να εξισορροπήσει δύο δικαιώματα: την προστασία της δημόσιας υγείας και ασφάλειας των λουομένων από τη μία και την ανάγκη των πολιτών να απολαμβάνουν τον δημόσιο χώρο μαζί με τα κατοικίδιά τους από την άλλη.
Τι ισχύει στις οργανωμένες παραλίες
Στην Κύπρο, οι σκύλοι δεν επιτρέπεται να βρίσκονται στις οργανωμένες παραλίες που χρησιμοποιούνται από λουομένους κατά τη διάρκεια της κολυμβητικής περιόδου, εκτός εάν υπάρχει ειδική πρόβλεψη από την τοπική αρχή.
Η απαγόρευση αφορά τόσο την παραμονή στην αμμουδιά όσο και την είσοδο στη θάλασσα, καθώς οι παραλίες αυτές θεωρούνται χώροι δημόσιας αναψυχής με αυξημένες απαιτήσεις υγιεινής και ασφάλειας.
Οι Δήμοι και οι Επαρχιακές Διοικήσεις έχουν την αρμοδιότητα να τοποθετούν σχετική σήμανση και να ενημερώνουν το κοινό για τις περιοχές στις οποίες ισχύουν περιορισμοί.
Οι ειδικές παραλίες για σκύλους
Τα τελευταία χρόνια, αρκετές τοπικές αρχές έχουν δημιουργήσει ειδικά καθορισμένες παραλίες ή ζώνες κολύμβησης για σκύλους.
Σε αυτές τις περιοχές τα κατοικίδια μπορούν να κινούνται και να κολυμπούν νόμιμα υπό την επίβλεψη των ιδιοκτητών τους.
Οι παραλίες αυτές αποτελούν πλέον τη βασική λύση που προσφέρει η Πολιτεία για τη συνύπαρξη λουομένων και ζώων χωρίς συγκρούσεις και προβλήματα εφαρμογής της νομοθεσίας.
Οι υποχρεώσεις των ιδιοκτητών
Η νομοθεσία για την προστασία και ευημερία των ζώων επιβάλλει συγκεκριμένες υποχρεώσεις στους ιδιοκτήτες.
Ο σκύλος πρέπει:
Να φέρει ηλεκτρονική σήμανση (microchip).
Να είναι εγγεγραμμένος στο Μητρώο Σκύλων.
Να διαθέτει τις απαιτούμενες κτηνιατρικές φροντίδες και εμβολιασμούς.
Να βρίσκεται υπό συνεχή έλεγχο του ιδιοκτήτη του.
Να συνοδεύεται με λουρί όταν κινείται σε δημόσιους χώρους όπου αυτό απαιτείται.
Παράλληλα, ο ιδιοκτήτης οφείλει να περισυλλέγει άμεσα τα περιττώματα του ζώου και να διασφαλίζει ότι δεν προκαλεί όχληση ή κίνδυνο σε άλλους πολίτες.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις
Η παραβίαση των κανονισμών μπορεί να οδηγήσει σε εξώδικα πρόστιμα ή σε ποινική δίωξη, ανάλογα με τη σοβαρότητα της παράβασης.
Οι τοπικές αρχές και η Αστυνομία έχουν τη δυνατότητα να προχωρούν σε ελέγχους και να επιβάλλουν κυρώσεις σε περιπτώσεις όπου ιδιοκτήτες αφήνουν τα ζώα τους ανεξέλεγκτα ή παραβιάζουν τις απαγορεύσεις πρόσβασης σε παραλίες λουομένων.
Οι εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος
Εξαιρέσεις προβλέπονται για τους σκύλους βοήθειας που συνοδεύουν άτομα με αναπηρίες.
Οι σκύλοι αυτοί έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε δημόσιους χώρους και εγκαταστάσεις, καθώς επιτελούν ουσιώδη λειτουργία για την καθημερινότητα των χειριστών τους.
Η νομοθεσία προστατεύει ρητά το δικαίωμα πρόσβασής τους, υπό την προϋπόθεση ότι φέρουν την απαιτούμενη πιστοποίηση.
Μια κοινωνία που αλλάζει
Η Κύπρος ακολουθεί σταδιακά το ευρωπαϊκό πρότυπο που αναγνωρίζει τα ζώα συντροφιάς ως αναπόσπαστο μέρος της οικογένειας. Ταυτόχρονα όμως, επιχειρεί να διαφυλάξει την ποιότητα των δημόσιων χώρων και την άνεση των λουομένων.
Η δημιουργία περισσότερων οργανωμένων παραλιών για σκύλους, η ενημέρωση των πολιτών και η υπεύθυνη στάση των ιδιοκτητών αποτελούν τα βασικά εργαλεία για να αποφευχθούν οι συγκρούσεις που κάθε καλοκαίρι επαναλαμβάνονται στις ακτές του νησιού.
Το ζητούμενο δεν είναι η αντιπαράθεση ανάμεσα σε φιλόζωους και μη, αλλά η εφαρμογή κανόνων που επιτρέπουν σε όλους να απολαμβάνουν τη θάλασσα με ασφάλεια, σεβασμό και πολιτισμό.