Η παρέμβαση της προσωπικής απεσταλμένης του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Μαρίας Άνχελα Ολγκίν, δεν αποτελεί απλώς μια διάψευση δημοσιευμάτων. Αποτελεί μια πολιτική παρέμβαση με σαφές μήνυμα προς όλες τις πλευρές: το σημερινό αδιέξοδο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται ασφαλής επιλογή.
Με μια εκτενή δημόσια τοποθέτηση, η Ολγκίν έβαλε τέλος στις φήμες που κυκλοφόρησαν το τελευταίο διάστημα γύρω από υποτιθέμενα σχέδια ή εισηγήσεις της για το Κυπριακό, ξεκαθαρίζοντας ότι «δεν υπάρχει ούτε μία γραπτή λέξη» που να προέρχεται από την ίδια. Όπως σημειώνει, η αποστολή της μέχρι σήμερα επικεντρώθηκε αποκλειστικά στην ακρόαση των δύο πλευρών και στη διερεύνηση των πραγματικών περιθωρίων επανέναρξης της διαδικασίας.
Το μήνυμα πίσω από τη διάψευση
Η διάψευση, ωστόσο, συνοδεύεται από μια προειδοποίηση με ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα.
Η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ επισημαίνει ότι οι συνθήκες στην Κύπρο και στην ευρύτερη περιοχή έχουν αλλάξει ριζικά την τελευταία δεκαετία και πως το σημερινό στάτους κβο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται παράγοντας σταθερότητας και ασφάλειας.
«Το στάτους κβο δεν αποτελεί πλέον εγγύηση σταθερότητας και ασφάλειας στον σημερινό ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο», αναφέρει χαρακτηριστικά, συνδέοντας την ανάγκη προόδου στο Κυπριακό με το νέο γεωπολιτικό περιβάλλον της Ανατολικής Μεσογείου.
Αναζητείται πολιτική βούληση
Η Ολγκίν αποκαλύπτει ότι κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην Κύπρο είχε διαδοχικές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν, καθώς και επαφές με πολιτικά κόμματα, ακαδημαϊκούς, εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών και της επιχειρηματικής κοινότητας.
Παράλληλα, ακολούθησαν συναντήσεις στην Άγκυρα και την Αθήνα με τους υπουργούς Εξωτερικών των δύο χωρών, ενώ ο ίδιος ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες, σύμφωνα με την ίδια, παραμένει πλήρως προσηλωμένος στην προσπάθεια επανεκκίνησης της διαδικασίας.
Όπως επισημαίνει, στόχος δεν είναι απλώς η επανέναρξη συνομιλιών, αλλά η δημιουργία των προϋποθέσεων ώστε μια νέα διαπραγμάτευση να έχει πραγματικές πιθανότητες επιτυχίας.
Η παραπληροφόρηση και οι φόβοι
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει στις φήμες και στην παραπληροφόρηση που, όπως υποστηρίζει, δηλητηριάζουν το κλίμα και στις δύο κοινότητες.
Κάνει λόγο για «πολλές υποθέσεις και δημιουργικότητα» που βασίζονται σε λανθασμένες αντιλήψεις, τονίζοντας ότι η δημόσια συζήτηση συχνά απομακρύνεται από την πραγματικότητα των επαφών που βρίσκονται σε εξέλιξη.
Παράλληλα αναγνωρίζει ότι η ιστορία, οι αποτυχίες του παρελθόντος και η έλλειψη εμπιστοσύνης εξακολουθούν να βαραίνουν τις δύο κοινότητες, δημιουργώντας φόβους απέναντι σε οποιαδήποτε νέα προσπάθεια.
«Μην παραμένετε φυλακισμένοι στο παρελθόν»
Η πιο ανθρώπινη αλλά και πολιτικά φορτισμένη στιγμή της παρέμβασής της έρχεται στο τέλος του μηνύματος.
Η Ολγκίν καλεί τους Κυπρίους να μην εγκαταλείψουν την προοπτική μιας διαφορετικής Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι το νησί μπορεί να εξελιχθεί σε γέφυρα συνεργασίας στην Ανατολική Μεσόγειο και σε παράδειγμα ειρηνικής συνύπαρξης.
«Κατανοώ τη δυσκολία να πιστέψει κανείς σε μια διαφορετική Κύπρο. Αλλά μην τα παρατάτε. Μην παραμένετε φυλακισμένοι σε ένα δύσκολο παρελθόν», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Το επόμενο βήμα
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ για τα επόμενα στάδια της διαδικασίας και κυρίως στο κατά πόσο οι δύο ηγέτες θα επιδείξουν την απαραίτητη πολιτική βούληση για ουσιαστική επανεκκίνηση των συνομιλιών.
Το μήνυμα της Ολγκίν είναι σαφές: η αδράνεια δεν αποτελεί πλέον ασφαλή επιλογή. Σε μια περίοδο διεθνών ανακατατάξεων, η διατήρηση του σημερινού στάτους κβο ενδέχεται να εγκυμονεί περισσότερους κινδύνους από όσους προσφέρει ως αίσθηση σταθερότητας. Αν η παρούσα συγκυρία χαθεί, ίσως αποδειχθεί μία ακόμη χαμένη ευκαιρία σε μια μακρά ιστορία ανεκπλήρωτων προσδοκιών.